Noor maakt op school een fout bij een opdracht. Ze schaamt zich en wordt erg streng voor zichzelf.
“O nee, ik heb het fout gedaan.”
Waardeloos betekent: zonder waarde. Niet belangrijk, niet nuttig of “niets waard” (in iemands gevoel of oordeel).
Het kan gaan over dingen (“Deze kapotte telefoon is waardeloos.”), situaties (“Wat een waardeloze dag.”) of een gevoel over jezelf (“Ik voel me waardeloos.”). Als iemand zich waardeloos voelt, betekent dat vaak: “Ik ben niet goed genoeg”, “Ik kan niks”, “Ik beteken niets voor anderen”.
Ongewenst betekent: niet welkom, niet gewild. Bijvoorbeeld: “Spam is ongewenste mail”, “Hij voelde zich ongewenst in de groep”, “Ze kreeg ongewenste aandacht”.
Als iemand zich ongewenst voelt, denkt hij/zij vaak: “Ze willen mij hier niet”, “Ik hoor er niet bij”, “Ik stoor”. Dat geeft vaak een gevoel van het gevoel waardeloos te zijn.
| Waardeloos | Ongewenst |
|---|---|
| Gaat over waarde | Gaat over welkom zijn |
| “Ik ben niets waard.” | “Ze willen mij niet.” |
| Meer gericht op jezelf | Meer gericht op hoe anderen jou behandelen |
Hier komt een kindvriendelijke en uitgebreide uitleg over de gevoelens waardeloos en ongewenst.
Als iemand zich waardeloos voelt, denkt hij of zij bijvoorbeeld:
Het is alsof er in je hoofd een stemmetje zit dat steeds zegt dat jij niets waard bent. Maar dat stemmetje vertelt niet de waarheid — het is een gevoel, geen feit.
Als iemand zich ongewenst voelt, denkt hij of zij bijvoorbeeld:
Het voelt alsof je niet welkom bent. Alsof er geen stoel voor jou is gereserveerd.
| Waardeloos | Ongewenst |
|---|---|
| Gaat over: “Ik ben niets waard.” | Gaat over: “Ze willen mij niet.” |
| Meer over jezelf | Meer over hoe anderen doen |
| Je voelt je klein vanbinnen | Je voelt je buitengesloten |
Gevoelens zijn net als wolken ☁️. Ze kunnen donker zijn, maar ze blijven niet voor altijd.
Als je je waardeloos of ongewenst voelt, kan het helpen om met iemand te praten die je vertrouwt (ouder, juf/meester, vriend, familie), op te schrijven wat je voelt, en te onthouden dat jouw waarde niet afhangt van wat anderen zeggen. Je bent waardevol omdat je er bent.
Hieronder staan de professionele body-heatmap afbeeldingen met de emotie waardeloos:
Deze versie gebruikt kindvriendelijke woorden en laat typische lichamelijke signalen en gevoelens zien.
Deze versie gebruikt volwassen taal en laat zwaardere lichamelijke en emotionele ervaringen zien.
Let op: dit is één gecombineerd beeld (kind + volwassene) zoals in de chat gedeeld.
Een nieuwe emoticon/smiley met gezichtsuitdrukking die het gevoel waardeloos uitdrukt:
Afbeelding met bijbelcontext (zonder smiley), gebaseerd op de uitleg dat Paulus in Romeinen 3:10-12 beschrijft dat zonder God “allen afgedwaald” en “nutteloos/waardeloos” zijn geworden:
Oefen met fictieve situaties. Je hoeft niets persoonlijks te vertellen.
Een klasgenoot zegt waardeloos: “Jij mag niet meedoen!” Welke reactie kan helpen?
“Het ging verkeerd, dus jij doet ook altijd alles fout.” Is dit een feit of een gedachte?
Een gezichtsuitdrukking kan een gevoel uitbeelden, maar laat niet altijd zien wat iemand werkelijk ervaart.
Hoe sterk voelt de emotie in een verzonnen situatie? De meter is geen diagnose.
De emotie kan duidelijk aanwezig zijn.
Bij het gevoel waardeloos te zijn kan iemand denken: “Waarom mag ik niet meedoen?” of “Ben ik niet leuk genoeg?”
Een fictief verhaal over Sam. Tik op de knoppen om het verhaal te ontdekken.
Noor maakt op school een fout bij een opdracht. Ze schaamt zich en wordt erg streng voor zichzelf.
“O nee, ik heb het fout gedaan.”
Noor begint te denken dat zij zélf niet goed genoeg is.
“Ik ben nergens goed in…”
Noor voelt zich verdrietig en klein. Sam merkt dat ze steun kan gebruiken.
“Ik voel me zo waardeloos.”
Sam luistert naar Noor en helpt haar zien dat een fout haar waarde niet bepaalt.
“Een fout maken betekent niet dat jij waardeloos bent.”
Kies een kaart en bespreek een fictieve situatie.
Wat kan een kind voelen als een ander hem steeds verwijten maakt?
Waardeloos: het gevoel dat je niet wordt gekozen, niet welkom bent of er niet bij mag horen.
1. Wat kun je tegen jezelf zeggen als je denkt dat je niets waard bent? ___________________________________________________
2. Noem iets wat je nog aan het leren bent. Waarom maakt een fout jou niet minder waardevol? ___________________________________________________
3. Bij wie kun je steun zoeken als je jezelf vaak waardeloos voelt? ___________________________________________________
Voor extra achtergrond en hulp kun je terecht bij betrouwbare Nederlandse organisaties:
Externe links vereisen internet. De oefeningen op deze pagina zijn educatieve voorbeelden.